Nieuwe Orde.
Het nazi-bewind werd als de Germaanse 'Nieuwe Orde' aangeduid.
Aanvankelijk was de bezetter volgens de orders 'correct en beleefd,
en was er behalve de aanwezigheid van Duitse militairen in het straatbeeld,
weinig van de bezetting te merken. Maar vooral na de Duitse maatregelen
tegen de joden, welke door de Nederlandse secretarissen-generaal
en de Nederlandse Hoge Raad werden bevestigd, kwam de klad
in de verhoudingen.
Dat de secretarissen-generaal de officiële vertegenwoordigers
waren van de Nederlandse regering te Londen bij de Rijkscommissaris Seyss-Inquart,
wordt in de traditionele geschiedschrijving verbloemd.
Behalve enkele stakingen, op initiatief van de communisten (conform
L. de Jong), was er van Nederlands volksverzet weinig te merken.
Populair was het rijmpje: 'Nieuwe orde, lege borden, geen vlees en
geen vet, en vroeg naar bed.' Dit laatste met het oog op de zg. 'spertijd',
de periode dat men zich niet buitenshuis mocht bevinden, op straffe van
de dood. De lengte van deze periode was wisselend, gewoonlijk van 8 of
9 uur 's avonds tot 6 of 7 uur 's morgens. Bij wijze van strafmaatregel
of als rouwbetoon (zoals na de nederlaag van Stalingrad) kon de periode
worden verlengd.
Anderszins is er zoveel over de 'gewone' aspecten van de bezetting bekend,
dat daarover hier niet verder wordt uitgeweid.